Mieszkanie w dawnej hali fabrycznej, jak dobrać do niego światło, żeby nie wyglądało jak magazyn?

Lofty w dawnych przędzalniach, magazynach i halach produkcyjnych przestały być egzotyką. Wysokie stropy, ceglane ściany, stalowe słupy i ogromne okna przyciągają osoby, które chcą mieszkać inaczej niż w typowym bloku. Urządzanie takiego wnętrza ma jednak swoje wyzwania, a jednym z największych jest światło. Kilka lamp, które w zwykłym mieszkaniu wystarczyłoby z nawiązką, w pomieszczeniu o wysokości pięciu czy sześciu metrów ginie gdzieś pod sufitem.

Jesienią i zimą, gdy przez wielkie okna wpada niewiele dziennego światła, problem staje się wyraźny. Dobrze zaplanowane oświetlenie loftu łączy dwa światy: przemysłową estetykę, która jest esencją takiego wnętrza, i domowy komfort, bez którego nawet najpiękniejsza cegła nie zrobi z hali mieszkania.

Wysoki strop i problem z ilością światła

Natężenie światła maleje wraz z odległością od źródła, i to szybciej, niż się intuicyjnie wydaje. Lampa zawieszona na wysokości pięciu metrów oświetla stół czy sofę znacznie słabiej niż ta sama lampa na wysokości dwóch i pół metra. Dlatego w loftach albo zawiesza się lampy nisko, na długich przewodach, albo stosuje oprawy o bardzo dużym strumieniu świetlnym, które z dużej wysokości oświetlą całą strefę.

Oba podejścia mają sens, ale w różnych miejscach. Nad stołem jadalnym, wyspą kuchenną czy biurkiem lampy obniża się do wysokości typowej dla mieszkania, żeby tworzyły przytulną strefę. Nad otwartą przestrzenią dzienną, gdzie potrzebne jest światło ogólne, zawieszenie wszystkich lamp nisko zasłoniłoby widok na strop i zniszczyło poczucie przestrzeni. Tam przydają się oprawy zaprojektowane właśnie do pracy z dużej wysokości.

Lampy z hali w salonie, czyli skąd się wzięły w loftach

W halach produkcyjnych i magazynach od dziesięcioleci stosuje się lampy wiszące o dużej mocy, z charakterystycznym kloszem lub radiatorem, które oświetlają posadzkę z wysokości kilku lub kilkunastu metrów. Dawniej były to lampy wyładowcze, dziś niemal zawsze oprawy LED. W katalogach oświetlenia technicznego znane są jako led high bay, co w luźnym tłumaczeniu oznacza lampy do wysokich pomieszczeń. Mają okrągły lub prostokątny korpus z aluminium, który odprowadza ciepło, i optykę kierującą światło w dół pod określonym kątem.

W lofcie takie oprawy mogą pełnić podwójną rolę. Dają mocne światło ogólne z dużej wysokości, a ich surowy, techniczny wygląd pasuje do stalowych belek i ceglanych ścian lepiej niż niejedna dekoracyjna lampa stylizowana na przemysłową. Przy wyborze zwraca się uwagę na kąt rozsyłu światła, bo wąski kąt tworzy na podłodze jasne plamy, a szeroki rozkłada światło równomiernie. W mieszkaniu lepiej sprawdza się szerszy kąt. Ważna jest też barwa: w hali stosuje się zwykle światło neutralne lub chłodne, w strefie dziennej loftu przyjemniejsze będzie ciepłe, około 3000 kelwinów.

Moc trzeba dobrać z umiarem. Oprawy przemysłowe są projektowane do oświetlania hal, więc nawet najmniejsze modele dają bardzo dużo światła. W mieszkaniu dobrze, gdy można je ściemniać albo gdy obok nich pracują inne źródła, którymi buduje się nastrój wieczorem. Zestawienie mocnego światła z sufitu z lampami podłogowymi, kinkietami na cegle i oświetleniem regałów daje efekt, który odróżnia mieszkanie od magazynu.

Łazienka, pralnia i taras w lofcie

Industrialny styl dobrze wygląda także w pomieszczeniach mokrych, ale tu oprawy muszą spełnić inne wymagania. W łazience z prysznicem walk-in, w pralni czy na zadaszonym tarasie lampa jest narażona na parę, wilgoć i bryzgi wody. Dlatego w strefach wokół prysznica i wanny stosuje się oprawy o odpowiednim stopniu ochrony IP, a sama instalacja musi spełniać wymagania dotyczące stref w pomieszczeniach z wanną lub prysznicem, które określają normy instalacyjne.

W takich miejscach dobrze sprawdzają się podłużne oprawy o szczelnej obudowie, które w żargonie wykonawców nazywa się po prostu ledy hermetyczne. Mają korpus i klosz zamknięte uszczelką, zwykle ze stopniem ochrony IP65, więc nie wpuszczają do środka pary ani pyłu. Ich prosty, techniczny wygląd, kojarzący się z pomieszczeniami gospodarczymi, w lofcie przestaje być wadą. Zamontowane w rzędzie na betonowym suficie łazienki albo pod stalową konstrukcją zadaszenia tarasu dobrze współgrają z resztą wnętrza.

Przy wyborze patrzy się nie tylko na szczelność, ale też na klosz. Mleczny klosz rozprasza światło i nie pokazuje pojedynczych diod, przezroczysty daje mocniejsze, ale bardziej punktowe światło. W łazience przed lustrem lepszy jest ten pierwszy, a doświetlenie twarzy zapewnia osobna oprawa przy lustrze.

Instalacja w dawnym budynku przemysłowym

Budynki poprzemysłowe przechodzą przy adaptacji na mieszkania gruntowną przebudowę, ale układ instalacji wewnątrz poszczególnych lokali bywa różny. Przewody na ceglanych ścianach często prowadzi się natynkowo, w stalowych rurkach lub korytkach, co jest zarówno praktyczne, jak i zgodne ze stylem wnętrza. Taka instalacja musi jednak być wykonana przez elektryka, z zabezpieczeniem różnicowoprądowym i z przewodami o przekroju dopasowanym do obciążenia.

Przed zamówieniem opraw do loftu dobrze jest zebrać kilka danych, bez których trudno o trafny dobór:

• wysokość pomieszczenia i planowaną wysokość zawieszenia każdej oprawy,
• powierzchnię poszczególnych stref, czyli kuchni, jadalni, salonu i antresoli,
• pożądaną barwę światła w każdej strefie i informację, gdzie potrzebne jest ściemnianie,
• rodzaj stropu lub belki, do której oprawa będzie mocowana.

Zawieszenie ciężkiej oprawy na wysokości kilku metrów wymaga pewnego mocowania do stropu lub belki i rusztowania albo podnośnika przy montażu. Dobrze jest też pomyśleć o późniejszej konserwacji: oprawy LED mają długą żywotność, ale gdy trzeba je wyczyścić albo wymienić, dostęp do nich nie powinien wymagać wynajmowania sprzętu za każdym razem. Dlatego część właścicieli loftów zawiesza oprawy na linkach z możliwością regulacji wysokości. Przy kompletowaniu oświetlenia technicznego do mieszkania można skorzystać z doradztwa w oddziałach Onninen, gdzie dobiera się oprawy przemysłowe, hermetyczne i osprzęt montażowy do konkretnej wysokości i warunków.

Loft z dobrze dobranym światłem zachowuje swój przemysłowy charakter, a jednocześnie pozostaje ciepłym miejscem do życia. Parametry opraw do wysokich pomieszczeń i opraw szczelnych, a także ich dostępność, sprawdzisz na www.onninen.pl